Bản ảnhGETTY IMAGESHai cựu chiến binh của Mặt trận Giải phóng thăm mộ đồng đội ở nghĩa trang ngoại thành Huế
Vào những ngày chuẩn bị đón năm mới này, một lần nữa dư luận lại dậy sóng vì câu chuyện của 50 năm trước, biến cố Mậu Thân 1968.
Vào tuổi 81, một nhân vật gắn liền với sự kiện gây nhiều tranh cãi này, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường chính thức lên tiếng về sự liên quan của mình trong cuộc thảm sát đau thương ở Huế, khiến hàng ngàn người chết.
Theo lá thư ông Tường viết, ông xác nhận không có mặt ở Huế trong cuộc "Tổng tiến công và nổi dậy", nhưng thừa nhận mình đã nói dối như một nhân chứng. Và kẻ làm chứng gian này xin được tha thứ vì lỗi lầm đáng xấu hổ ấy.
Vì sao mỗi năm đến Tết lại bị hỏi?
Vào khoảng năm 2002, nhân dịp tham dự Festival Huế, tôi đã đến nhà ông Tường và làm cuộc phỏng vấn ông cho một tập sách về một số nhân vật trong lãnh vực văn hóa nghệ thuật, do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long tổ chức thực hiện (đến nay cuốn sách này vẫn chưa in).
hình ảnhTERRY FINCHERNgười dân Huế trở về nhà sau giao tranh tháng 1-2 năm 1968
Điều tôi muốn biết nhất về Hoàng Phủ Ngọc Tường là vai trò của ông như thế nào trong tết Mậu Thân ở Huế.
Và tôi đã hỏi. Với sự tức giận, mất bình tĩnh, ông đã gay gắt:
"Tại sao cứ mỗi dịp lễ lạc hay Tết nhất, người ta lại mang tôi ra chửi?"
Rồi ông cho tôi biết, ông không có mặt ở Huế tết năm đó. Tôi tin ông. Sau này, tôi cũng hỏi một người bạn, vốn là một đội trưởng trong ba đội Thanh Niên Tuyên Truyền do Thành ủy Huế thành lập, xác nhận ông Tường không về Huế.
Giờ đây, mặc dù ông Tường đã "tự thú", nhưng dường như dư luận vẫn không tha thứ cho ông.
"Dư luận" có ác không? Và ông có đáng được tha thứ không?
Dù thế nào, một lần nữa, chúng ta lại chứng kiến sự chia rẽ sâu sắc giữa những người Việt.
Có lẽ, ông Hoàng Phủ Ngọc Tường và một số bạn bè ông đã tự biến thành vật tế thần cho nỗi oán thù chồng chất, từ quá khứ đến hiện tại, qua những phát biểu đầy chất tuyên giáo của ông, trong khi kẻ đích thực gây ra cuộc thảm sát Mậu Thân vẫn im lặng.
Lịch sử Việt Nam có hai lần bị chia cắt. Lần một, khoảng từ 1600 - 1777 giữa hai thế lực của hai dòng họ, Trịnh ở phía Bắc và Nguyễn ở phía Nam, phân cách qua sông Gianh.
Lần hai, 1954 - 1975 giữa hai thế lực cầm quyền theo đuổi lý tưởng độc tài Cộng sản và lý tưởng tư bản tự do, phân chia theo dòng Bến Hải.
Dù nhân danh chính nghĩa nào, thực chất các cuộc chiến tranh đều được dẫn dắt bởi những tham vọng chính trị cá nhân hay tập đoàn.
Cả hai giai đoạn lịch sử ấy đều để lại nhiều đau thương, mất mát. Nhưng trải nghiệm lịch sử không làm người Việt Nam khôn ngoan hơn.
Không thể phủ nhận khát vọng thống nhất là chính đáng, nhưng chiến tranh không phải là giải pháp duy nhất.
Tinh thần anh em ở đâu?
Cho đến nay đã không ít tài liệu cho chúng ta thấy, người Việt Nam đã tự chọn vai trò làm xung kích cho cho các thế lực quốc tế, thay vì ngồi lại với nhau trong tinh thần anh em.
hình ảnhTERRY FINCHERQuân đội Mỹ chơi bóng tại một căn cứ ở Nam Việt Nam thời chiến.Câu hỏi ngày nay là quân đội nước ngoài đã rút đi nhưng người Việt có 'ngồi xuống nói chuyện như anh em' hay vẫn là bên thắng bên thua
Đất nước đã thống nhất trên 40 năm, nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận, sự chia rẽ giữa những con người Việt Nam càng ngày càng sâu. Điều này, trách nhiệm của nhà cầm quyền, những người chiến thắng, không hề nhỏ.
Dưới mắt của những người thuộc bên còn lại, nhà cầm quyền chưa bao giờ làm điều gì thực tâm để xóa bỏ hận thù, khi hàng năm họ vẫn ăn mừng chiến thắng rầm rộ và vẫn tiếp tục đón nhận "chiến lợi phẩm" hàng chục tỉ đô la qua kiều hối.
Những người bày tỏ bất đồng chính kiến vẫn bị trấn áp và bỏ tù.
Tất cả những ai ưu tư về vận mệnh quốc gia đều không khỏi lo lắng về hiểm họa Hán hóa. Nhưng tất cả những ai yêu nước không đúng đường lối Đảng CS đều là đối tượng "phản động".
Chủ nghĩa Cộng sản đã phá sản trên toàn thế giới, nhưng Đảng Cộng sản Việt Nam chưa bao giờ nhìn nhận sai lầm của mình trong việc thực hiện chủ nghĩa ấy cũng như hệ lụy của nó trong cuộc chiến tranh vừa qua.
Quả thật, chỉ có mơ mới nghĩ nhà cầm quyền đủ dũng cảm và sáng suốt công nhận sai lầm.
Nhưng nếu không nhìn nhận sai lầm để bắt đầu lại, hàn gắn vết thương chiến tranh, nối lại lòng người… thì cũng không có cách nào khác để hòa giải, xóa bỏ hận thù.
Ở góc độ từng cá nhân, ông Hoàng Phủ Ngọc Tường cũng như những người bị nêu tên khác đã làm gì sau trách nhiệm quá khứ của họ?
Câu trả lời chỉ có thể đến từ chính họ.
Trong phạm vi nhỏ những người tôi quen biết, tạm gọi trí thức, dường như tôi cũng không nhìn thấy sự áy náy lương tâm nào.
Họ vẫn coi quá khứ của họ trong cuộc chiến vừa qua là một cuộc trường chinh hào hùng như một tất yếu của thời thế.
Lịch sử cần được soi sáng không chỉ bằng sự thật mà còn cần cả lương tri. Không nhìn thấy sai lầm, không thể tránh tiếp tục lầm lạc.
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà văn Nguyễn Viện từ Sài Gòn.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, thường xuyên kích thích vào năm vùng dưỡng sinh kỳ diệu này sẽ giúp cơ thể phòng chữa được nhiều bệnh, tăng cường sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Vùng ngực
Tuyến ức nằm trong lồng ngực là một trong những cơ quan quan trọng để tạo ra hệ miễn dịch của cơ thể. Tuyến ức có chức năng làm biến đổi tế bào miễn dịch lympho T từ dạng tế bào non thành tế bào trưởng thành và có chức năng miễn dịch.
Cách làm: Hàng ngày dùng tay massage lồng ngực từ trên xuống dưới từ 100 - 200 lần để kích thích tuyến ức, có tác dụng phòng bệnh ung thư, chống viêm, tăng cường sức khỏe và tuổi thọ.
Các huyệt đạo ở lòng bàn chân tương ứng với các cơ quan trong cơ thể.
Vùng nách hai bên
Vùng nách là nơi có chứa nhiều mạch máu, hạch bạch huyết và hệ thống dây thần kinh phong phú nhất của cơ thể. Đây cũng là vùng có chức năng bảo vệ sức khỏe một cách kỳ diệu.
Ở nách có huyệt Cực tuyền liên hệ trực tiếp với tim, là nơi tập trung rất nhiều mạch máu và thần kinh liên quan đến tim. Đối với người bị bệnh tim thường hay hồi hộp, tim đập nhanh, đau tim… khi kích thích vùng nách có tác dụng như một biện pháp bảo vệ sức khỏe đơn giản mà hiệu quả.
Cách làm: Bạn nằm ngửa trên giường, bốn ngón tay trái khép lại (ngoại trừ ngón cái) đưa vào trong nách bên phải, day thuận chiều kim đồng hồ và ngược chiều kim đồng hồ, mỗi chiều 20 vòng thì đổi chiều, tổng cộng 200 vòng, sau đó đổi tay lấy tay phải xoa nách trái tương tự như đã xoa nách bên phải.
Vùng cột sống
Dọc theo cột sống là một vùng dưỡng sinh được các nhà khoa học rất quan tâm. Nơi đây có hai đường kinh của Đốc Mạch chạy qua Kinh lạc ở hai bên cột sống có mối liên quan mật thiết với lục phủ ngũ tạng của cơ thể. Cột sống có chức năng chống đỡ cho toàn cơ thể, liên kết với xương sườn, xương chậu để bảo vệ các tạng phủ bên trong lồng ngực và ổ bụng.
Cách làm: Thường xuyên massage kích thích ở cột sống có thể giúp lưu thông kinh lạc, lưu thông khí huyết, lưu thông mạch máu và tốt cho các cơ quan trong cơ thể. Bạn có thể thực hiện theo nhiều cách như: massage, tẩm quất lưng, dùng máy xoa bóp…
Mạch đốc chạy dọc cột sống.
Vùng rốn
Vùng rốn thường được các nhà dưỡng sinh mệnh danh là “pháo đài” bảo vệ sức khỏe. Huyệt vị ở rốn là huyệt Thần khuyết, nó liên kết với 12 kinh mạch, lục phủ ngũ tạng, tứ chi, ngũ quan, da thịt gân cốt của cơ thể. Các bác sĩ y học cổ truyền thường dùng thuốc đắp vào rốn để điều trị các loại bệnh như đau thắt cơ tim, tiêu hóa kém.
Nếu bạn thường xuyên massage vùng rốn, sẽ có công dụng kiện não, hỗ trợ tiêu hoá, an thần, lợi đại tiểu tiện, tăng cường quá trình trao đổi chất của gan và thận, giúp khí huyết lưu thông, tăng cường khả năng đề kháng với các loại bệnh tật.
Cách làm: Mỗi tối trước khi ngủ, bạn nằm ngửa, hai chân chống lên. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm. Đầu tiên úp tay phải ấn nhẹ vào rốn, tay trái đặt trên tay phải. Sau đó nhẹ nhàng vừa ấn vừa xoa theo chiều kim đồng hồ 20 - 30 lần. Đổi tay trái xuống dưới, rồi lại nhẹ nhàng vừa ấn vừa xoa ngược chiều kim đồng hồ 20 - 30 lần.
Hai lòng bàn chân
Ở mỗi lòng bàn chân của con người, có hơn bảy mươi loại huyệt vị, sáu đường kinh lạc đều bắt đầu và kết thúc ở chân.
Theo các nhà khoa học, ở lòng bàn chân có hàng vạn đầu mút dây thần kinh liên hệ mật thiết với não bộ và các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể như tim, phổi, gan, lách, dạ dày, ruột non, ruột già, thận, thượng thận, bàng quang… Họ ví đây như là “trái tim thứ hai” của con người.
Cách làm: Hàng ngày nên gập ngón chân, đi bộ, dẫm lên đá cuội để massage chân, ngâm chân bằng nước nóng, ngâm chân với nước thuốc Nam… đều có thể thúc đẩy tuần hoàn tại đây, giúp máu lưu thông đi những nơi cách xa tim và khắp toàn thân. Làm thường xuyên còn có công dụng giúp cân bằng âm dương, phòng và chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ với những bài tập cực đơn giản tại nhà theo hướng dẫn của huấn luyện viên
Bệnh thoái hóa đốt sống cổ không chỉ đe dọa sức khỏe người già mà còn khiến đông đảo người trong độ tuổi thanh niên, trung niên mắc phải.
HLV Bùi Thị Yến Xuân sẽ hướng dẫn cách tập những bài tập ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ cực hữu ích đối với dân văn phòng.
Đối với dân văn phòng, việc thường xuyên phải làm việc với máy tính, ngồi liên tục trước màn hình máy tính, duy trì lối sống ít vận động trong 8h mỗi ngày là điều khó tránh.
Nhưng điều này gây tổn hại cực lớn đến tình trạng sức khỏe của bạn. Trong đó không thể không kể đến bệnh thoái hóa đốt sống cổ.
Căn bệnh này thực sự nguy hiểm, không chỉ đe dọa sức khỏe người già mà còn khiến đông đảo người trong độ tuổi thanh niên, trung niên mắc phải. Nếu bạn phải thường xuyên làm việc với máy tính, ngồi liên tục trước máy tính… nguy cơ bạn mắc phải căn bệnh này là điều khó tránh khỏi.
Theo thống kê, ở Trung Quốc có gần 150 triệu người mắc bệnh thoái hóa cột sống cổ. Theo điều tra của Ủy ban chuyên phòng trị bệnh lý lưng cổ.
Hội xúc tiến giao lưu quốc tế về sức khỏe Trung Quốc, nhóm độ tuổi từ 60 trở lên có tới 82% người mắc bệnh thoái hóa cột sống cổ, tỉ lệ mắc bệnh ở độ tuổi từ 50-60 là 71%.
Hơn nữa bệnh thoái hóa cột sống cổ đang ngày càng trẻ hóa, tỉ lệ mắc bệnh ở thanh niên từ độ tuổi 20-40 có tới 59.1%, đến ngay thanh niên cũng không "ngoại lệ".
Trước tình hình ấy, việc tập luyện thế nào để ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ được đông đảo mọi người, không phân biệt giới tính và độ tuổi, vô cùng quan tâm.
Từ trường hợp của người thân trong gia đình, chính là bố mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ do ngồi làm việc nhiều, hôm nay, HLV Bùi Thị Yến Xuân (TP.HCM) sẽ hướng dẫn mọi người những bài tập ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ:
Những bài tập ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ được HLV Yến Xuân hướng dẫn rất dễ thực hiện, không cần sự hỗ trợ của dụng cụ tập luyện mà còn giúp giảm đau vai gáy, giảm đau nhức, mỏi vùng cổ vô cùng hiệu quả.
Dù bạn là ai cũng có thể tập luyện để phòng ngừa căn bệnh này nhé!
Bài 1: Xoay cổ
Bạn thực hiện xoay cổ sang ngang, thực hiện lần lượt bên phải rồi chuyển sang bên trái. Mỗi bên thực hiện 10 lần xoay cổ.
Bài 2: Gập cổ lên xuống
Bạn thực hiện ngửa cổ lên cao nhất có thể, sau đó cúi xuống thấp nhất. Thực hiện đều đặn, liên tục gập cổ lên xuống 10 lần.
Bài 3: Xoay cổ gốc 45 độ
Bạn thực hiện xoay cổ sang 2 bên, mỗi lần xoay cổ chếch một góc lên cao 45 độ. Thực hiện liên tục xoay cổ 45 độ liên tục trong 10 lần.
Bài 4: Xoay tròn cổ
Bạn thực hiện xoay đều xung quanh cổ sang hai bên, đằng trước đằng sau thật nhuần nhuyễn, tạo thành một vòng tròn cho mỗi lần xoay. Thực hiện động tác 10 lần.
Lưu ý: Trong quá trình tập, bạn luôn cần giữ lưng thẳng, vai thẳng.
Mỗi ngày, bạn chỉ cần dành vài phút buổi sáng để tập những bài tập ngừa bệnh thoái hóa đốt sống cổ đơn giản này. Hoặc bạn cũng có thể tranh thủ vài phút nghỉ ngơi, vận động giữa giờ làm việc sẽ có tác dụng phòng tránh bệnh rất tốt.
Trang trí nhà ngày Tết không chỉ tạo sự rực rỡ, tươi vui, đầy sắc xuân mà còn mang may mắn, tài lộc, thịnh vượng, hạnh phúc đến với cả gia đình. Ngoài hoa đào, hoa mai, gia chủ có thể trưng hoa hồng cổ, mai đỏ,… mang ý nghĩa phong thủy được trưng nhiều khi Tết đến xuân về.
Hoa hồng cổ truyền thống và ấn tượng
Thị trường hoa Tết năm nay ưa chuộng loại hoa hồng trồng trong chậu
Xu hướng trưng hồng cổ trong dịp Tết được nhiều gia đình yêu thích bởi hình dáng yêu kiều, lãng mạn, nét thanh lịch, sang trọng. Những bông to đẹp, tạo điểm nhấn thu hút và đem lại hương thơm cho cả căn phòng. Hoa hồng cổ có nhiều loại: hoa hồng tỷ muội, loại hoa hồng bụi, hồng cam, hồng đào, hồng bạch, hồng Vân Khôi, hồng cổ Sapa… Thị trường hoa Tết năm nay ưa chuộng loại hoa hồng trồng trong chậu, có giá từ vài trăm nghìn hay vài triệu đồng, thậm chí có chậu hàng chục triệu mỗi chậu cũng có.
Hồng cổ không chỉ đem lại sắc xuân phơi phới cho ngôi nhà mà loài hoa này còn có ý nghĩa phong thủy. Nếu chọn hoa mua về để cúng thì bạn nên chọn hoa hồng đỏ và vàng. Thông thường những chậu hồng cổ này được trưng trước cửa nhà, lối vào hoặc cắm lọ trưng bàn ăn, bàn tiếp khách ngày Tết.
Hoa mẫu đơn may mắn, thịnh vượng
Loài hoa đế vương “chân hoa trong muôn loài hoa”
Hoa mẫu đơn được mệnh danh là loài hoa đế vương “chân hoa trong muôn loài hoa” có vẻ đẹp kiêu sa, quý phái, lộng lẫy. Mẫu đơn có đường kính to nên đặt ở bất cứ không gian nào cũng cực kỳ nổi bật. Hương thơm nồng nàn quyến rũ của mẫu đơn lan tỏa khắp không gian đem lại may mắn, thịnh vượng, sức khỏe cho gia chủ trong cả năm. Nhiều gia đình còn chọn hoa mẫu đơn để làm Tết độc đáo, sang trọng biếu sếp, bố mẹ hoặc đối tác.
Hoa mai đỏ đem lại may mắn
Hoa mai đỏ ngày nở ra, đêm cụp lại nên thời gian trưng tết sẽ rất lâu
Ngoài mai vàng, năm nay hoa mai đỏ dự báo sẽ “lên ngôi”. Loài hoa này có dáng đẹp như hoa đào, cực sai hoa với sắc đỏ tươi tắn đem đến may mắn, niềm vui, tượng trưng cho ước vọng bình yên, mang đến tài lộc cho ngôi nhà đầu năm mới. Hình dáng cây nhỏ xinh, mảnh mai, yểu điệu, giàu tính nghệ thuật dễ trang trí ở bất kỳ nơi đâu như ban thờ, bàn tiếp khách, cửa ra vào… Hoa mai đỏ đêm cụp lại ngày mở ra nên trưng Tết được lâu.
Hoa trà loài hoa tết truyền thống cực đẹp
Cây hoa trà thường được trồng chậu trưng phòng khách dịp Tết hoặc trưng trước hiên nhà
Hoa trà nổi tiếng là dòng hoa duyên dáng, đẳng cấp “vua chơi lan, quan chơi trà”. Loài hoa này ấn tượng bởi hình dáng tuyệt đẹp, cánh hoa dầy dặn, bóng mượt, xếp tròn xinh viên mãn, căng tròn sức sống. Hoa trà nhiều màu sắc rực rỡ và nổi bật nhị vàng óng ở tâm bóng khỏe đầy sức sống. Cây hoa trà thường được trồng chậu trưng phòng khách dịp Tết hoặc trưng trước hiên nhà, lối ra vào tô điểm cho không gian thêm sinh động.
Hoa đồng tiền mang lại nhiều tài lộc
Hoa đồng tiền mang lại nhiều may mắn và tài lộc
Hoa đồng tiền là loài hoa truyền thống nổi tiếng mỗi dịp Tết đến xuân về. Hoa đồng tiền sẽ mang đến nhiều tiền của, tài lộc viên mãn cho gia đình. Bên cạnh đó, loài hoa còn mang ý nghĩa sự diều kỳ và niềm hạnh phúc, sức khỏe; bông hoa tròn xoe, rực rỡ tạo cảm giác vui vẻ, tươi sáng và hi vọng. Người ta thường trưng chậu đồng tiền xinh xắn ở phòng khách, bàn tiếp khách, trước cửa nhà như lời chúc phúc ý nghĩa cho cả gia đình dịp đầu xuân.
Hoa Lan làm quà Tết ý nghĩa
Người xưa có câu “Vua chơi lan, quan chơi trà”
Hoa lan với vẻ đẹp mang lại sự sang trọng, quý phái và vô cùng quyến rũ, trở thành một trong những loài hoa đẹp được nhiều gia đình trưng Tết. Loài hoa mang vẻ đẹp hiếm có, nhiều màu sắc khác nhau nên bạn có thể lựa chọn để trang trí hay làm quà tết tặng anh em, bạn bè cũng vô cùng ý nghĩa.
Hoa trạng nguyên tượng trưng cho đỗ đạt
Cây trạng nguyên tượng trưng cho niềm khấn khởi hân hoan và việc đỗ đạt trong con đường học hành
Hoa trạng nguyên với màu sắc là màu đỏ mang ý nghĩa may mắn sung túc nên rất nhiều người tìm mua cho được một chậu hoa này để trang trí ngày Tết. Những cánh hoa đỏ thắm của cây trạng nguyên tượng trưng cho niềm khấn khởi hân hoan và việc đỗ đạt trong con đường học hành. Do đó các gia đình có con cháu sang năm tới cử quan trọng, ông bà thường chọn những chậu hoa trạng nguyên đẹp nhất bày trước hiên nhà mong con cháu học hành giỏi dang đỗ đạt cao.
Một chế độ ăn uống hợp lý hay những thói quen khoa học trong cuộc sống hằng ngày có thể ngăn ngừa một số loại ung thư. Vậy những thực phẩm nào có thể giúp bạn phòng ngừa ung thư đại tràng?
Dưới đây là những thực phẩm giúp bạn có thể ngăn ngừaung thư đại tràng.
Hai người đã chết trong bức ảnh này. Vị tướng đã giết người tù còn tôi đã giết vị tướng – Eddie Adams.
Cách đây đúng 50 năm, cuộc tổng tấn công nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 xảy ra và là một sự kiện cột mốc đánh dấu bước chuyển biến quan trọng trong chiến tranh Việt Nam. Có nhiều lý do khiến Mỹ thất bại trong cuộc chiến hao tiền tốn của này, một trong số đó là tác động của truyền thông vào phong trào phản chiến đang bùng phát mạnh mẽ ở Mỹ, được thổi bùng lên vào năm 1968.
Chiến dịch tấn công âm thầm của Hà Nội vào dịp tết Mậu Thân, bất chấp một hiệp ước ngừng bắn đã khiến Huế, Sài Gòn và các tỉnh miền Nam bất ngờ, mặc dù lợi thế này không duy trì được lâu. Bất cứ một sử gia nghiêm túc nào cũng không thể phủ nhận chiến dịch này là một thất bại rõ ràng của quân Bắc Việt. Không nói đến mục tiêu đánh bại miền Nam trong chớp nhoáng đã thất bại hoàn toàn, chỉ cần so sánh số lượng thương vong, tính riêng giai đoạn 1: (30/1 – 28/3/1968), Quân đội Miền Nam tổn thất hơn 9.000 người trong đó quân Việt Nam Cộng Hòa mất gần 5.000, còn lại là quân Mỹ, Hàn, Úc, New zealand và Thái Lan); quân Bắc Việt và Việt Cộng mất xấp xỉ 17.000 người, tức là gần gấp đôi, mặc dù là bên tấn công. Tuy nhiên trên chiến trường truyền thông, đó là một chiến thắng cho phe cộng sản.
Tin tức và hình ảnh của cuộc chiến đẫm máu được các phóng viên hiện trường truyền đi khắp Mỹ và phương Tây, thổi lửa vào phong trào phản chiến đòi rút quân tại Mỹ. Trong số đó, bức ảnh “Hành quyết tại Sài Gòn” do phóng viên Eddie Adams chụp ngay trong ngày đầu tiên Sài Gòn bị tấn công đã trở thành biểu tượng ghê sợ cho sự tàn bạo, chết chóc và hỗn loạn của cuộc chiến tranh Việt Nam.
Bức Hành quyết ở Sài Gòn do Eddie Adams chụp
Bức ảnh chụp khoảnh khắc Tướng Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Ngọc Loan bắn một tù binh Việt Cộng bằng khẩu súng ngắn đặt cạnh thái dương. Khuôn mặt gầy gò, méo mó như đang khóc mếu của người tù bị buộc tay sau lưng, sự bình thản của tướng Loan cùng nét mặt căng ra, nghiến răng vì sợ hãi và căng thẳng của một người lính khác góc trái khung hình đã gây ra hiệu ứng sốc trong tâm lý của người xem.
Biên tập viên BBC mô tả: “Thật khó để không cảm thấy ghê tởm, tội lỗi khi nhìn vào khoảnh khắc của cái chết”.
Ben Wright, giám đốc truyền thông tại Trung tâm Tư liệu về Lịch sử Hoa Kỳ Dolph, nói: “Có một cái gì đó trong bản chất của một bức ảnh tĩnh tác động sâu sắc đến người xem và đọng lại với họ.”
Trung tâm này đặt tại Đại học Texas, Austin, là nơi lưu trữ các bức ảnh, tài liệu và thư từ của Adams.
“Các đoạn phim về cảnh nổ súng này, trong khi gây kinh ngạc, lại không gợi lên được cùng cảm giác về sự khẩn cấp và bi kịch “, Wright nhận xét.
Sau 50 năm, bức ảnh Hành quyết tại Sài Gòn vẫn còn nguyên giá trị biểu tượng cho một cuộc chiến. Tạp chí Time đã chọn nó là một trong 100 bức ảnh có ảnh hưởng nhất trong lịch sử.
Bức ảnh nhanh chóng lan truyền trên mọi hãng truyền thông, được in trên mọi tờ báo lớn phương Tây và trở thành bức hình có tác động nhất đến chiến tranh Việt Nam. Bức ảnh cùng với cuộc tấn công bất ngờ của quân Việt Cộng – lực lượng mà Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson từng mô tả là một đội quân ốm yếu, ô hợp khiến người Mỹ nghi ngờ khả năng sớm chấm dứt chiến tranh và đưa các chàng trai của họ về nhà trong vinh quang.
Phong trào phản chiến ở Mỹ đã xuất hiện từ năm 1965 sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ và Mỹ tuyên bố tham chiến ở Việt Nam, nhưng chỉ là ở tại các trường cao đẳng, đại học với phần lớn người tham gia là sinh viên và các giáo sư. Bức ảnh này dường như đã thổi bùng lên sự tức giận trong công chúng Mỹ.
Một khảo sát của hãng Gallup vào tháng 2/1968 cho thấy chỉ có 35% người Mỹ ủng hộ việc tổng thống Johnson tham chiến, 50% phản đối, còn lại không có ý kiến. Các cuộc biểu tình chống chiến tranh bắt đầu chỉ từ học sinh, sinh viên và những người thuộc phe tả, đã lan ra tới các cựu chiến binh. Những thành viên của tổ chức Cựu chiến binh Việt Nam chống chiến tranh, rất nhiều người ngồi trên xe lăn, chống nạng, bước ra biểu tình. Hình ảnh họ ném bỏ các tấm huân chương mà chính phủ trao tặng trong cuộc chiến đã tác động sâu sắc tới người Mỹ. Phong trào phản chiến đã được thổi bùng lên thành một cơn bão không thể dập tắt.
Tổng thống Nixon thắng cử năm 1969 và mặc dù sau nhiều năm “dãy dụa” tìm cách gửi nhiều binh lính hơn tới Việt Nam, các cuộc biểu tình biến thành bạo loạn trong nước đã buộc ông phải tuyên bố chấm dứt sự can thiệp của Mỹ vào miền nam Việt Nam năm 1973. Hai năm sau, Sài Gòn thất thủ.
Năm 2.000, vợ của người tử tù năm xưa trong cuộc phỏng vấn với tờ AP đã nói rằng bà cảm thấy bức ảnh này đã khiến người Mỹ chống lại cuộc chiến tranh.
Bức ảnh nổi tiếng đã đem lại cho Eddie tiền bạc và danh vọng. Giải thưởng Pulizer danh giá một năm sau đó đã đóng đinh ông vào danh sách các những nhiếp ảnh gia nổi tiếng nhất thế giới. Ông đã chụp ảnh cho Ronald Reagan, Fidel Castro và Malcolm X, giành 500 giải thưởng lớn nhỏ trong suốt sự nghiệp cầm máy của mình, tuy nhiên bức ảnh hành quyết chưa bao giờ được nhắc đến với một sự tự hào.
Tướng Loan, người cầm súng trong bức ảnh đó đóng một vai trò quan trọng trong quân đội Sài Gòn, ông là người lãnh đạo một đội quân bảo vệ thủ đô khỏi những kẻ tấn công. Cùng với sự nổi tiếng của bức ảnh, ông Loan cũng được biết đến như một sát nhân máu lạnh, vô nhân tính, là biểu tượng của sự phi nghĩa trong chiến tranh dưới ngòi bút của các tác giả phản chiến. Eddie Adams cũng nghĩ như vậy trong khoảnh khắc đó, nhưng những ngày tháng theo chân Tướng Loan đã khiến ông nghĩ khác.
“Bức ảnh không nói lên toàn bộ câu chuyện. Nó không nói nguyên nhân tại sao”, Eddie nói sau đó.
Tướng Loan giải thích hành động bắn chết tù nhân của mình: “Ở trong trường hợp này, nếu bạn do dự, bạn không thực hiện nhiệm vụ của mình, binh lính sẽ không nghe theo”.
Người tử tù được cho là Nguyễn Văn Lém, bí danh Bảy Lốp, đại úy đặc công quân Giải phóng miền Nam. Trong cuộc tấn công Sài Gòn, ông Lém đã giết vợ và 6 người con của một binh sĩ miền Nam.
“Họ đã giết rất nhiều người của tôi và rất nhiều đồng bào của ông”, Tướng Loan nói với Adams sau vụ hành quyết và bỏ đi.
Tại lễ trao giải Pulitzer, Eddie Adams đã cay đắng nói: “Tôi kiếm được tiền từ việc trưng ra cảnh một người giết chết một người khác. Hai cuộc đời đã bị hủy hoại, và tôi được trả tiền cho nó. Tôi được gọi là anh hùng.”
Nhưng Adams và Tướng Loan vẫn giữ liên lạc nhiều năm sau đó và thậm chí còn trở thành bạn của nhau.
Sau khi Sài Gòn sụp đổ, ông Loan tới Mỹ xin tị nạn. Chính phủ Mỹ đã muốn trục xuất ông vì bức ảnh trên và họ đã tìm đến Adams để làm chứng chống lại ông. Adams đã từ chối và thậm chí còn lên tiếng ủng hộ ông Loan trên các phương tiện truyền thông, nói rõ hoàn cảnh ra đời của bức ảnh.
Quốc hội Mỹ sau đó đã hủy bỏ lệnh trục xuất và ông Loan được ở lại Mỹ. Ông mở một cửa hàng ở ngoại ô Washington.
“Tôi không nói rằng việc ông ấy làm là đúng, nhưng ông ấy đang chiến đấu trong một cuộc chiến và ông phải chống lại một số người khá là xấu xa”, Adams nói. Ông cho rằng “2 mạng người đã bị hủy hoại trong ngày hôm đó – của Lốp và của Loan – và tôi không muốn hủy hoại cuộc đời của bất kỳ ai. Đó không phải là việc của tôi”.
Khi ông Loan qua đời năm 1998 do ung thư, Eddie Adams viết:
“Có hai người đã chết trong bức ảnh đó. Thiếu tướng giết một người Việt Cộng, còn tôi giết ông ta bằng máy ảnh của mình“.
Trong nghiên cứu khoa học siêu hình có một hiện tượng gọi là “hiệu ứng cánh bướm”: một lần đập cánh của con bướm dưới các xúc tác phù hợp có thể gây ra cơn bão tại bờ kia của Thái Bình Dương, một bức ảnh theo đó cũng có thể quyết định vận mệnh của một cuộc chiến, rẽ ngang hướng đi của một dân tộc cùng hàng triệu người sống trong đó. Gọi là siêu hình bởi chẳng có ai có thể khảo sát cho rõ ràng: liệu cánh bướm kia có phải là nguyên nhân khởi nguồn dẫn đến cơn bão hay bức ảnh của Adams có thực là lý do khiến Sài Gòn thất thủ 7 năm sau, và nếu không có bức ảnh này thì kết cục của chúng ta có khác đi không? Đặt ra câu hỏi này, tôi phải xin lỗi người đọc, vì quả thực chẳng có ích gì ngoài khiến người ta phải chịu dày vò đau đớn như mở lại những vết thương quá sâu, có thể đã lên da nhưng vẫn nhức nhối trong những ngày trái gió. Con người chúng ta dường như quá nhỏ nhoi trong dòng chảy vô tình của lịch sử, ngoài những lúc dãy giụa để rồi tự tổn thương, ta có thể làm gì? Cái ta có chỉ là cách ta đối diện với nó.
Nhưng khi được chứng kiến những người như tướng Loan và Eddie, một người mà cuộc đời bị hủy hoại bởi cái đã mang đến cho người kia tất cả tiền bạc và danh vọng, có thể trở thành bạn hữu và giúp đỡ nhau, thì tôi còn nhìn thấy hy vọng trong con người; chừng nào ta còn có những người sống vì sự chính trực và thiện lương.
Eddie Adams đã qua đời vào năm 2004. Sinh thời ông thường xuyên nhắc rằng ông tự hào nhất là về những bức ảnh hậu chiến vào năm 1977 mà ông chụp những người chạy trốn khỏi Việt Nam. Những bức ảnh này đã gây ảnh hưởng khiến chính phủ Mỹ chấp nhận hơn 200.000 người Việt tị nạn.
